De meeste antistress-cursussen richten zich vooral op beheersen van stress
factoren. Je leert efficiënter om te gaan met je tijd, vaker nee te
zeggen, helder te communiceren en op tijd ontspanning te zoeken. Prima.
Maar toch wordt hierbij iets over het hoofd gezien. Niet de drukke
buitenwereld, maar zelf veroorzaken we een groot deel van de stress.
Als je denkt dat je iets niet aan kan, dan geeft je lichaam het signaal
om er een schepje bovenop te doen. Dit gebeurt onbewust: opeens merk je
dat je gestresst bent. We kunnen het stressmechanisme aanpakken door
niet in dit automatisme te vervallen.
Een methode hiertoe is het trainen van de aandacht. Hierdoor wordt je
je bewust van je automatische gedachtepatronen en reacties. Je krijgt
de keuze om meer in het hier en nu te leven. Je piekert minder, het
stressmechanisme wordt minder vaak ingeschakeld. Deze methode, ook wel mindfulness
genoemd, is in Amerika ontwikkeld voor patiënten met chronische stress.
Aandachttraining is in opmars in de gezondheidszorg. Toepassing in
werksituaties is van grote betekenis.
De aandachttraining Mindfulness is gebaseerd op deze mindfulness aanpak, gecombineerd met een andere (wetenschappelijke) bevindingen op het gebied van stressreductie: de compassie training en de zelf-concentratiemethodiek.
In de aandachttraining oefenen we manieren om met spanning om te gaan. Je leert meer jezelf te blijven in moeilijke situaties en niet te vechten tegen onaangename gevoelens. Gevoelens vermijden geeft onherroepelijk stress. Wanneer je leert ze een plek te geven en te aanvaarden, geeft dat rust en evenwicht.
Tijdens de oefeningen krijg je volop de gelegenheid de innerlijke
ruimte, rust en eenvoud te ontdekken die ons al mens is meegegeven. Het
is een erfenis die we maar al te vaak vergeten, maar waarnaar we steeds
meer beginnen te verlangen, naarmate ons leven meer aan onze greep
lijkt te ontsnappen. Door deze gelegenheid aan te grijpen en
vaardigheden te ontwikkelen om ‘erbij’ te blijven, kun je in jezelf de
ruimte en rust scheppen waarmee je ook de angstigste momenten van hart
en geest aankunt.
Maar weet wel: wat hier van je gevraagd wordt, is een hele uitdaging.
Aandachtgerichtheid is niet altijd gemakkelijk te bereiken of vol te
houden.
Bewust leven kost inspanning. Het afleren van onachtzaamheid en
oppervlakkigheid die er in de loop van je leven zijn ingeslopen, kost
heel wat inspanning. Dit is alleen te bereiken door ervaring op te
doen, alleen erover lezen en er over praten heeft niet veel zin.
Fietsen, zwemmen, een instrument bespelen leer je ook niet door erover
te lezen, maar door te oefenen.
"Mindfulness leert je hoe je de rust en helderheid kunt opzoeken in jezelf. Ook als het leven je deze rust niet gunt, geeft mindfulness je de vrijheid goed om te gaan met de onrust, zonder jezelf erin te verliezen."
Edel Maex, psychiater en Zenleraar in Antwerpen